Công ty Phân lân nung chảy Văn Điển
Thủ tướng đề nghị làm rõ, vì sao DNNN chưa thể hiện được vai trò nổi bật, dẫn dắt
16:07 24/03/2022 GMT+7
Thủ tướng cũng yêu cầu làm rõ Vai trò quản lý Nhà nước của các cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Phát biểu tại Hội nghị "Thủ tướng Chính phủ với Doanh nghiệp Nhà nước về tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, huy động nguồn lực của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) trong phát triển kinh tế xã hội" diễn ra sáng nay 24/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đặt yêu cầu thảo luận làm rõ vì sao các DNNN chưa thể hiện được vai trò nổi bật trong việc dẫn dắt, tạo động lực, mở đường, hướng dẫn, thu hút, thúc đẩy các thành phần khác phát triển. Tại sao vừa qua công tác cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước không đạt được kế hoạch đề ra, nguyên nhân là gì?

Thủ tướng phát biểu tại Hội nghị

Cùng dự có Phó Thủ tướng Lê Văn Thành, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái, các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo các doanh nghiệp Nhà nước, lãnh đạo các tỉnh, thành phố trong cả nước. Hội nghị được kết nối trực tuyến với 63 tỉnh thành phố trong cả nước. 

Trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, doanh nghiệp Nhà nước luôn đồng hành và giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Đặc biệt, trong giai đoạn đổi mới phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN với nền kinh tế nhiều thành phần, doanh nghiệp Nhà nước luôn giữ vững vai trò quan trọng, then chốt và là lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế Nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội.

Thủ tướng cho rằng, doanh nghiệp Nhà nước cần phải hoạt động hiệu quả hơn, xứng tầm với những đầu tư về mặt cơ sở vật chất.

Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp Nhà nước vẫn chưa thể hiện tốt vị thế của mình, chưa phát huy được lợi thế về nắm giữ nguồn lực trong thực hiện sứ mệnh của mình. Chỉ riêng các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước đang nắm giữ, mặc dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong nền kinh tế khoảng 0,08% số doanh nghiệp hoạt động tại thời điểm 31/12/2020 nhưng lại nắm giữ nguồn lực lớn của nền kinh tế khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ doanh nghiệp trên thị trường, chiếm khoảng 25,7% tổng vốn sản xuất, kinh doanh và 23,4% giá trị tài sản cố định và đầu tư tài chính dài hạn của các doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất, kinh doanh.

Để thúc đẩy doanh nghiệp Nhà nước phát triển bền vững, phát huy được thế mạnh, tiềm năng của mình, thực sự là “lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế Nhà nước”, rất cần nhận diện những điểm nghẽn trong cơ chế, chính sách đối với khu vực doanh nghiệp này, những tồn tại hạn chế trong chính doanh nghiệp để từ đó đưa ra các định hướng, giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động nhằm huy động nguồn lực của doanh nghiệp Nhà nước trong phát triển kinh tế-xã hội thời gian tới.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, chúng ta dành một ngày bàn về phát triển và hoạt động như thế nào để DNNN hiệu quả hơn, xứng tầm những gì chúng ta đã có về cơ sở vật chất, vốn hoạt động. Hội nghị diễn ra trong bối cảnh đất nước đang thực hiện chương trình phục hồi kinh tế theo Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Chúng ta đang thực hiện hiệu quả phương châm thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh Covid-19, tạo nền tảng phục hồi nhanh, phát triển bền vững kinh tế-xã hội.

Toàn cảnh Hội nghị

Đổi mới, nâng cao hiệu quả DNNN được Đảng, Nhà nước rất quan tâm và được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm của các cấp, các ngành trong các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, của các địa phương, DNNN. Chúng ta xác định DNNN giữ vị trí then chốt, là lực lượng vật chất quan trọng trong ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Hiến pháp năm 2013 đã khẳng định: “Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo”. Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả DNNN cũng xác định “DNNN là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế Nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội.

DNNN tập trung vào những lĩnh vực then chốt, thiết yếu; những địa bàn quan trọng và quốc phòng, an ninh; những lĩnh vực mà doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác không đầu tư”. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã chỉ ra “Đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước, đẩy nhanh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị theo chuẩn mực quốc tế; bảo đảm doanh nghiệp Nhà nước là một lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế Nhà nước”.

Các đại biểu tại Hội nghị

Với những quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Đảng ta, nhất là trong hơn 35 năm đổi mới, chuyển sang phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta, cộng đồng doanh nghiệp nói chung và DNNN nói riêng đã nỗ lực không ngừng, vượt qua bao khó khăn, thách thức, tiếp tục nỗ lực vươn lên góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, để “đất nước chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay” mà đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã báo cáo tại Đại hội XIII của Đảng vừa qua.

Thủ tướng yêu cầu, các đại biểu làm rõ việc vì sao các DNNN chưa thể hiện được vai trò nổi bật trong việc dẫn dắt, tạo động lực, mở đường, hướng dẫn, thu hút, thúc đẩy các thành phần khác phát triển. Tại sao hiệu quả sản xuất kinh doanh (SXKD) của nhiều DNNN còn thấp so với nguồn lực đang nắm giữ? Tại sao lại có tình trạng như vậy, nguyên nhân là gì, chủ quan, khách quan thế nào? Do cơ chế chính sách, do tổ chức thực hiện hay do con người? phải chăng là do các doanh nghiệp chưa chủ động đầu tư phát triển ngành nghề chính của mình, hay vì một nguyên nhân nào khác chúng ta mổ xẻ vấn đề thứ nhất, tại sao cái nguồn lực mình có, điều kiện mình có nhưng đóng góp nữa chưa tương xứng?

Thủ tướng cũng yêu cầu làm rõ vai trò quản lý Nhà nước của các cơ quan đại diện chủ sở hữu Nhà nước, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, các Bộ ngành, địa phương, những vướng mắc cần phải tháo gỡ mô hình ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp để phát huy hiệu quả sản xuất kinh doanh và của doanh nghiệp Nhà nước. 

Bên cạnh đó, thủ tướng cũng nhấn mạnh việc tại sao các doanh nghiệp Nhà nước  chưa chú trọng đầu tư vào lĩnh vực nghiên cứu và phát triển nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo? Mô hình tổ chức và phương thức lãnh đạo của tổ chức Đảng trong DNNN như thế nào, nhất là ở những doanh nghiệp đã cổ phần hóa nhằm phát huy vai trò của tổ chức Đảng tại các doanh nghiệp này? 

“Tại sao công tác cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước lại không đạt kế hoạch, vướng mắc là vấn đề gì nên thoái vốn những loại hình doanh nghiệp nào, xác định giá trị quyền sử dụng đất, lợi thế quyền thuê đất, giá trị thương hiệu của doanh nghiệp  đã đầy đủ chưa chặt chẽ chưa? Vì sao thời gian qua làm chưa đạt được yêu cầu làm chưa được như mong muốn, để cho nhân dân rời xã hội còn có ý kiến về vấn đề này, tại sao công tác quản trị doanh nghiệp chậm được đổi mới chưa theo kịp với quy mô tài sản của doanh nghiệp quản lý, thu hút lao động, chất lượng cao còn hạn chế? thực tế cho thấy cùng một chủ trương, cơ chế chính sách nhưng có nơi thực hiện tốt có nơi chậm trễ có nơi làm không được có nơi còn đùn đẩy, vậy thì nguyên nhân nào?"- Thủ tướng đặt câu hỏi. 

Bên cạnh đó Thủ tướng lưu lý, trong bối cảnh quốc tế, trong nước với nhiều biến động khó lường, đại dịch Covid-19 chưa thể kết thúc một sớm, một chiều, tranh chấp thương mại giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, việc thực hiện các cam kết của các Hiệp định FTA thế hệ mới, sự phát triển nhanh của CMCN 4.0, những cam kết bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu … tác động nhiều mặt đến năng lực SXKD, sức cạnh tranh và sự phát triển bền vững, sống còn của cộng đồng DN nói chung và các DNNN nói riêng. Chúng ta cần bàn, đưa ra các kế hoạch, nhiệm vụ, giải pháp hết sức cụ thể cho từng bộ, ngành và địa phương, từng tập đoàn, tổng công ty, DNNN để có nhận thức đúng đắn, giải pháp phù hợp và hành động quyết liệt, hiệu quả hơn.

Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp đã nêu những ý kiến kiến nghị đến Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel đề xuất Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, một số nhiệm vụ quan trọng mang tính chất dẫn dắt mở đường, mang tính chất quốc gia.

"Đó cũng là áp lực để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ, đề xuất Chính phủ đẩy mạnh phân cấp tăng tính chủ động trong công tác đầu tư đối với doanh nghiệp Nhà nước, xem doanh nghiệp Nhà nước có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ trong cơ chế thị trường."- ông Tào Đức Thắng đề xuất. 

Ông Lê Minh Chuẩn, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam  cũng đề nghị cần giao quyền nhiều hơn cho Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp để tạo điền kiện cho doanh nghiệp Nhà nước phát triển: "Tôi cho rằng, việc thành lập Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp giúp các tập đoàn, công ty Nhà nước rất tốt, nhưng cơ chế, chính sách cho UB Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp hiện nay rất bất cập, các anh không tự chủ được nhiều vấn đề. Chính vì vậy khi các tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước khi lập dự án đầu tư khi trình lên, các anh phải xin ý kiến rất nhiều bộ ngành, mất rất nhiều thời gian, các anh nên cho Ủy ban quản lý vốn có nhiều quyền hơn để các anh Ban Quản lý vốn có quyền quyết định trong vấn đề để để cho doanh nghiệp phát triển."/.

Theo VOV